Wat is respijtzorg?
Respijtzorg is een verzamelterm voor voorzieningen die mantelzorgers in de gelegenheid stellen hun zorgtaken af en toe of regelmatig even helemaal aan een beroepskracht of vrijwilliger over te laten. Zo krijgen zij een adempauze, even respijt van de zorg.
Dat is van belang voor henzelf, maar ook voor de mensen die zij verzorgen. En ook vanuit maatschappelijk oogpunt: mantelzorgers die hun zorgtaken goed aankunnen, kunnen hun naasten langer thuis blijven verzorgen. Ze hebben minder professionele zorg nodig van de thuiszorg. Ook zijn er bij goede respijtzorg minder opnames in zorginstellingen nodig. 
Hoe groot is de behoefte?
In Nederland verlenen 3,7 miljoen mensen mantelzorg. 750.000 mantelzorgers doen dat meer dan 8 uur in de week en langer dan drie maanden voor hun chronisch zieke, gehandicapte of hulpbehoevende naaste. Tussen 150.000 en 200.000 voelen zich zwaar belast of zelfs overbelast. Vooral voor deze laatste groep is het belangrijk dat er voldoende respijtzorgvoorzieningen zijn.
Lees meer over cijfers en trends op het terrein van mantelzorg in de Factsheet Facts en Trends van het Expertisecentrum Mantelzorg.
Uit onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau/SCP blijkt dat veel mantelzorgers behoefte hebben aan respijtzorg, maar dat er toch nog veel mensen zijn die daar geen gebruik van maken.
Lees verder in het SCP-rapport De mantelval (SCP, 2005).
Welke respijtvoorzieningen bestaan er?
Respijtzorgvoorzieningen zijn onder allerlei namen bekend en bestaan in verschillende verschijningsvormen. Lang niet alle voorzieningen zijn in hun naamgeving herkenbaar als respijtvoorziening.
We kunnen ze onderscheiden aan de hand van de volgende kenmerken:
- Hulpverleners: beroepskrachten of vrijwilligers
- Type beperkingen van cliënten: dementerenden, mensen met psychiatrische aandoeningen en voor verstandelijk gehandicapten
- Tijd: incidenteel of structureel
- Plaats: thuis of buitenshuis.
Welke effecten heeft respijtzorg?
Respijtzorg verlicht de taak van de mantelzorger. Dat geldt zowel voor de omvang van de taken (de objectieve belasting) als voor de ervaren last (subjectieve belasting). Respijtzorg kan de relatie tussen mantelzorger en zorgontvanger verbeteren en stress, depressie en eenzaamheid bij mantelzorgers verminderen. Het vergroot de bereidheid van mantelzorgers om zorg te (blijven) verlenen.
Wat weerhoudt mantelzorgers?
Er bestaan nogal wat drempels om gebruik te maken van respijtzorg. Zowel praktische als psychologische drempels spelen een rol.
Lees verder in de brochure Drempelvrees bij respijtzorg.
Laatst gewijzigd op: 21 juli 2008
